We sluiten de avond af met twee bijzondere dessertwijnen die laten zien hoe verfijnd zoet kan zijn. Dit zijn geen plakkerige, zware wijnen — maar fluweelzachte, aromatische afsluiters die complex, elegant en uitgebalanceerd zijn.
Deze ronde combineert twee totaal verschillende tradities:
- een zoete rode wijn uit Veneto, gemaakt van ingedroogde druiven
- een klassieke edelzoete witte wijn uit Bordeaux, gemaakt van botrytisdruiven
Samen vormen ze een perfecte finale: rijk, aromatisch, maar met genoeg zuurgraad om fris en elegant te blijven.
Valentina Cubi – Meliloto Recioto della Valpolicella
Waarom bijzonder?
Recioto is de historische voorloper van Amarone. Waar Amarone droog wordt vergist, blijft Recioto bewust zoet — een oude Venetiaanse traditie. De druiven worden ingedroogd op matten (appassimento), waardoor ze geconcentreerd, aromatisch en intens worden.
Recioto is zeldzaam; de meeste producenten kiezen voor Amarone omdat het commercieel aantrekkelijker is. Een goede Recioto — zeker van een kwaliteitsproducent als Valentina Cubi — is een unieke traktatie.
Proefnotitie:
Een explosie van donkere zoete kersen, viooltjes, cacao, rozijnen, chocolade en specerijen. De wijn is stroperig en fluweelzacht, met een rijke, zoete smaak die perfect in balans blijft door zachte tannines en frisse zuren. Warme, romige, luxueuze afdronk.
Druif: Corvina-blend
Recioto wordt gemaakt van de typische Valpolicella-druiven:
- Corvina – kersen, viooltjes, elegantie
- Rondinella – structuur, kleur
- Molinara – frisheid, kruidigheid
Door het indrogen van de druiven worden alle smaken geconcentreerd. De wijn krijgt diepe aroma’s van gedroogd fruit, chocolade en kruiden.
Vergelijking:
Lijkt op een elegante, minder alcoholische versie van Port. Zoet, rijk, donker fruit, chocolade.
Bekende druif vergelijking:
Stel je voor dat een krachtige Amarone zoet zou zijn — maar dan verfijnder, eleganter en met meer frisheid dan een ruby port.
Magliolo – Primitivo Passito (Puglia, Italië)
Waarom bijzonder?
Deze Primitivo Passito is de zoete tegenhanger van jullie droge Primitivo van hetzelfde wijnhuis. Dat maakt hem extra leuk in de proeverij: je laat zien hoe één druif twee totaal verschillende persoonlijkheden kan hebben. De wijn is gemaakt volgens de passito-methode, waarbij de druiven na de oogst worden ingedroogd. Hierdoor raken de smaken geconcentreerd en ontstaat een natuurlijke zoetheid die perfect past bij de warme, zwoele stijl van Puglia. Het resultaat is een dessertwijn die rijk en verleidelijk is, maar nog steeds fris genoeg om elegant te blijven.
Proefnotitie:
De wijn heeft een diepe, bijna zwarte kleur. In de geur herken je zoete zwarte kersen, gestoofde pruimen, chocolade, vijgen en een vleugje vanille en kaneel. In de mond is hij warm, zacht en fluweelzacht, met een zoete, rijpe fruitsmaak en heel zachte tannines. De wijn blijft soepel en rond, zonder log te worden, omdat hij genoeg frisse zuren behoudt. De afdronk is lang, zwoel en kruidig, met tonen van chocolade en gedroogd fruit.
Druif: Primitivo
Primitivo heeft van nature veel suiker en rijp fruit, waardoor hij perfect is voor deze stijl. In passito-vorm proef je een geconcentreerde versie van alles waar Primitivo om bekendstaat: kersen, pruimen, cacao en warme mediterrane kruiden, maar dan zachter en zoeter. Het is een wijn die meer fluweel dan structuur heeft.
Vergelijking:
Een Primitivo Passito doet een beetje denken aan een zachte Ruby Port of een zoete Zinfandel, maar dan zonder versterkte alcohol. Hij heeft de warmte en het donkere fruit van Amarone, maar dan zachter, vriendelijker en duidelijk zoet.
Bekende druif vergelijking:
Stel je een Zinfandel voor die wordt ingedroogd en verandert in een chocolade-kersen dessertwijn. Dat is precies wat een Primitivo Passito is.
Château de Cérons – Cérons Blanc 2019 (Bordeaux)
Waarom bijzonder?
Cérons ligt net ten zuiden van Sauternes en Barsac en werkt met dezelfde techniek van edele rotting (botrytis). Het gebied is minder bekend dan Sauternes, waardoor deze wijnen vaak uitzonderlijke kwaliteit leveren voor een veel vriendelijkere prijs.
Cérons combineert rijpheid en rijke honingtonen met opvallend frisse zuren — een elegante, lichtere stijl van edelzoet.
Proefnotitie:
Aroma’s van honing, abrikoos, sappige perzik, citruszest, saffraan en zachte florale tonen. De smaak is zoet maar levendig, dankzij frisse zuren die de wijn licht en verfijnd houden. Zijdezachte textuur, lange afdronk met honing en citrus.
Druiven: Semillon & Sauvignon Blanc
Semillon is de meester van edelzoete wijnen:
- gevoelig voor botrytis
- honing, bijenwas, tropisch fruit
- zachte, ronde textuur
Sauvignon Blanc voegt toe:
- frisse zuren
- citrus
- lichtheid
Samen leveren ze een perfecte balans tussen zoet en fris.
Vergelijking:
Een lichtere, frissere versie van Sauternes (denk aan Château Suduiraut Light Edition).
Bekende druif vergelijking:
Stel je een klassieke Sauternes voor, maar dan met meer citrus, minder stroperigheid en meer elegantie.
Extra info: appassimento en edele rotting
Appassimento — ingedroogde druiven voor geconcentreerde zoetheid
Appassimento is een traditionele Italiaanse methode waarbij druiven na de oogst worden gedroogd op matten of in geventileerde ruimtes. Tijdens dit proces – dat soms maanden kan duren – verdampt een groot deel van het water uit de druiven. Daardoor worden de suikers, zuren en aroma’s sterk geconcentreerd.
Het resultaat is een wijn met een diepe smaak: rijk, romig, fluweelzacht en vaak vol tonen van gedroogd fruit, chocolade, kruiden en kersenlikeur. Recioto della Valpolicella is de meest klassieke zoete wijn die op deze manier wordt gemaakt. Het grote verschil met Amarone is dat Amarone volledig wordt droog vergist, terwijl Recioto gedeeltelijk zoet blijft.
Appassimento geeft dus intensiteit, rijkdom en diepte, maar kan – zoals bij Valentina Cubi – toch elegant blijven door frisse zuren en een goede balans.
Edele rotting (Botrytis) — natuur die de druif verandert in goud
Edele rotting ontstaat wanneer de schimmel Botrytis cinerea zich onder precies de juiste omstandigheden ontwikkelt. Ochtendmist zorgt voor vocht, terwijl zonnige middagen de schimmel beperkt uitdrogen. Daardoor worden de druiven langzaam zacht en rozijnachtig, maar zonder te gaan rotten zoals bij slechte schimmels.
Tijdens dit proces verliest de druif water, terwijl suikers, zuren en aroma’s extreem geconcentreerd raken. Botrytis voegt bovendien unieke smaken toe: honing, abrikoos, saffraan, bijenwas en kruidigheid. Deze techniek wordt gebruikt voor beroemde wijnen zoals Sauternes, Tokaji en dus ook het minder bekende, maar prachtige Cérons.
Botrytiswijnen zijn zoet maar nooit plakkerig, omdat de natuurlijke zuurgraad mooi overeind blijft. Het maakt dit type dessertwijn rijk, complex en toch levendig.
Henrieke van Bommel 